U ziet het aankomen. Uw moeder wordt wat vergeetachtiger. Uw vader heeft moeite met de trap. Het is nog geen crisis, maar u weet: over een paar jaar komt de zorg. Dan wilt u dat zij dichtbij wonen, in een mantelzorgwoning in uw tuin. Maar wat nu? Moet u wachten tot het echt mis gaat? Of kunt u nu al voorbereidingen treffen?
Normaal gesproken mag u een mantelzorgwoning alleen vergunningsvrij plaatsen wanneer er acute zorgbehoefte is. Dat is landelijke regelgeving. Maar gelukkig doen steeds meer gemeentes dit anders. Zo ook Veenendaal. De gemeente heeft een speciaal pré-mantelzorgwoningbeleid. Dit betekent dat u met een tijdelijke vergunning alvast kunt bouwen, vóórdat de zorg intensief wordt.
In dit artikel leggen we precies uit hoe het pré-mantelzorgbeleid van Veenendaal werkt, welke voorwaarden er gelden, en welke stappen u moet nemen. Na het lezen weet u of een pré-mantelzorgwoning voor uw situatie mogelijk is.
Wat is een pré-mantelzorgwoning?
Een pré-mantelzorgwoning is een woning die u plaatst op uw erf vóórdat er sprake is van acute, intensieve mantelzorg. De gemeente Veenendaal erkent dat veel gezinnen vooruit willen plannen. Zorgsituaties ontstaan vaak geleidelijk. Uw ouders worden kwetsbaarder, maar zijn nog niet hulpbehoevend genoeg voor een vergunningsvrije mantelzorgwoning.
Het pré-mantelzorgbeleid van Veenendaal slaat “een brug tussen de formele regeling en de realiteit”, zoals de gemeente het zelf omschrijft. U kunt nu al een tijdelijke vergunning krijgen, zodat uw ouders kunnen verhuizen, wennen aan de nieuwe omgeving, en zich settelen voordat de zorg echt nodig is.
Dit voorkomt dat u alles hals-over-kop moet regelen wanneer er plots iets gebeurt. Een val, een ziekenhuisopname, of een snelle achteruitgang in gezondheid. Dan staat de woning er al, en hoeft u alleen nog in te richten en te verhuizen.
Waarom heeft Veenendaal dit beleid ontwikkeld?
De gemeente Veenendaal staat positief tegenover mantelzorgwoningen en erkent de behoefte aan flexibele woonvormen voor zorg. Ze zien in de praktijk dat de landelijke regelgeving soms te strikt is.
Stel: uw vader heeft beginnende dementie. Hij is nog redelijk zelfstandig, maar u ziet dat het slechter gaat. Over twee, drie jaar heeft hij waarschijnlijk intensieve zorg nodig. Nu alvast een woning bouwen mag niet volgens de landelijke regels. Maar wachten tot hij acuut hulpbehoevend is, voelt ook niet verstandig.
Veenendaal wil inwoners de kans geven proactief te handelen. Daarom ontwikkelde de gemeente in 2024 het pré-mantelzorgwoningbeleid. Dit geeft u de ruimte om verantwoord vooruit te plannen, zonder de regels te overtreden.
Welke voorwaarden gelden voor een pré-mantelzorgwoning in Veenendaal?
Het pré-mantelzorgbeleid van Veenendaal heeft strikte voorwaarden. De gemeente wil voorkomen dat het beleid misbruikt wordt om stiekem een tweede woning te realiseren. Daarom moet u aan alle volgende eisen voldoen:
1. Verwachte zorgbehoefte binnen 10 jaar
U moet kunnen aantonen dat er binnen tien jaar waarschijnlijk mantelzorg nodig is. Dit doet u met een onafhankelijk medisch advies. Dit advies wordt opgesteld door een arts die niet betrokken is bij de familie.
Het medische advies moet duidelijk maken:
- Wat de huidige gezondheidssituatie is
- Waarom verwacht wordt dat er binnen 10 jaar mantelzorg nodig is
- Welke ontwikkeling in zorgbehoefte voorzien wordt
2. Voldoende parkeerruimte op eigen terrein
Veenendaal stelt expliciet de eis van voldoende parkeerplek op eigen erf. Dit betekent dat u naast de bestaande parkeerplaatsen voor uw eigen woning, ook parkeerplek moet hebben voor de bewoners van de pré-mantelzorgwoning.
De gemeente wil voorkomen dat er extra parkeerdruk ontstaat in de straat. Dit is vooral belangrijk in woonwijken waar parkeerruimte schaars is.
3. Persoonsgebonden vergunning
De vergunning is persoonsgebonden. Dit betekent dat de vergunning specifiek geldt voor de persoon waarvoor de pré-mantelzorgwoning bedoeld is. De vergunning vervalt zodra:
- De persoon verhuist
- De persoon overlijdt
- Er daadwerkelijk intensieve mantelzorg ontstaat (dan gelden de normale regels)
U kunt de woning dus niet overdragen aan iemand anders of gebruiken voor een ander doel.
4. Maximale duur van 10 jaar
De pré-mantelzorgwoning mag maximaal tien jaar blijven staan met deze tijdelijke vergunning. Twee scenario’s zijn mogelijk:
Scenario 1: Mantelzorg ontstaat binnen 10 jaar
Ontstaat binnen die periode daadwerkelijk intensieve mantelzorg, dan mag de woning daarna vergunningsvrij blijven staan onder de normale landelijke regels voor mantelzorgwoningen.
Scenario 2: Geen mantelzorg binnen 10 jaar
Ontstaat er binnen tien jaar geen mantelzorgsituatie, dan moet u de woning verwijderen of onbruikbaar maken als woning. Dit moet binnen drie maanden na afloop van de vergunning gebeuren.
5. Voldoen aan bouwtechnische eisen
Ook een pré-mantelzorgwoning moet voldoen aan de normale bouwtechnische eisen voor bijgebouwen:
- Maximale oppervlakte (vaak 50-100 m² afhankelijk van kavelgrootte)
- Plaatsing in achtererfgebied
- Beperkte hoogte
- Voldoen aan bouwveiligheid en isolatie-eisen
Welke stappen moet u nemen voor een pré-mantelzorgwoning?
Wilt u een pré-mantelzorgwoning in Veenendaal realiseren? Dit is het proces:
Stap 1: Overleg met huisarts of specialist
Begin met een gesprek met de huisarts of specialist van uw ouder of naaste. Leg uit dat u een pré-mantelzorgwoning overweegt en vraag of zij de verwachte zorgbehoefte kunnen inschatten.
De arts zal beoordelen of er binnen tien jaar waarschijnlijk mantelzorg nodig is. Als dat zo is, kunnen zij een medisch advies opstellen of u doorverwijzen naar een onafhankelijke arts.
Stap 2: Onafhankelijk medisch advies
Laat een onafhankelijk medisch advies opstellen. Dit moet gebeuren door een arts die niet bij de familie betrokken is. Dit advies is verplicht voor de vergunningsaanvraag.
Stap 3: Beoordeel uw perceel
Controleer of uw perceel geschikt is:
- Is er voldoende ruimte in het achtererfgebied?
- Is er voldoende parkeerruimte op eigen terrein?
- Zijn er geen andere obstakels (monumentale status, beschermd dorpsgezicht)?
GoudStaete biedt een gratis vergunningscheck waarbij we uw perceel beoordelen en u adviseren over de haalbaarheid.
Stap 4: Vergunningsaanvraag indienen
Dien een omgevingsvergunning aan bij de gemeente Veenendaal. Dit doet u via het Omgevingsloket. Bij de aanvraag voegt u toe:
- Het onafhankelijke medische advies
- Bouwtekeningen van de pré-mantelzorgwoning
- Situatietekening van uw perceel
- Bewijs van voldoende parkeerruimte
Stap 5: Wachten op besluit
De gemeente beoordeelt uw aanvraag. Ze toetsen of u voldoet aan alle voorwaarden uit het pré-mantelzorgbeleid. De behandeltijd is doorgaans 8 weken, maar kan langer duren bij complexere situaties.
Stap 6: Bouwen en plaatsen
Na goedkeuring van de vergunning kunt u de pré-mantelzorgwoning laten bouwen en plaatsen. Let op: u moet beginnen binnen de termijn die op de vergunning staat (vaak 3 jaar na verlening).
Wat zijn de kosten van een pré-mantelzorgwoning?
Een pré-mantelzorgwoning brengt verschillende kosten met zich mee:
Kosten vergunning
Voor een omgevingsvergunning betaalt u leges aan de gemeente. Dit bedrag varieert, maar ligt vaak tussen €500 en €1.000.
Kosten medisch advies
Het onafhankelijke medische advies kost geld. Rekening op enkele honderden euro’s, afhankelijk van de complexiteit.
Kosten mantelzorgwoning zelf
De prijs van een mantelzorgwoning varieert sterk. Een eenvoudig prefab chalet kost vanaf ongeveer €50.000. Een luxe, volledig ingerichte unit kan €200.000 of meer kosten.
Kosten plaatsing en aansluiting
Daarbovenop komen kosten voor:
- Transport en plaatsing (kraan, fundering)
- Aansluiting op elektriciteit, water en riolering
- Eventueel grondwerk
Totaal
Al met al moet u rekenen op een investering van €60.000 tot €230.000 voor een complete pré-mantelzorgwoning.
Wat gebeurt er als de mantelzorg niet ontstaat?
Dit is een belangrijke vraag. Wat als u de pré-mantelzorgwoning plaatst, maar de verwachte zorgbehoefte ontstaat niet binnen tien jaar?
In dat geval moet u de woning verwijderen of onbruikbaar maken als woning. Dit moet binnen drie maanden na afloop van de vergunning gebeuren. De gemeente Veenendaal is hier streng in om te voorkomen dat pré-mantelzorgwoningen stiekem permanente tweede woningen worden.
Onbruikbaar maken betekent vaak:
- Keuken en badkamer verwijderen
- De woning ombouwen tot schuur, hobbyruimte of tuinkamer
- Zorgen dat het niet meer als zelfstandige woonruimte gebruikt kan worden
Heeft u een verplaatsbare unit, dan kunt u deze ook helemaal weghalen en elders verkopen of herplaatsen.
Voordelen van het pré-mantelzorgbeleid
Het pré-mantelzorgbeleid van Veenendaal biedt belangrijke voordelen:
Rust en vooruitdenken
U hoeft niet te wachten tot een crisissituatie. U kunt in alle rust voorbereiden, bouwen en inrichten.
Wennen voor iedereen
Uw ouders of naaste kunnen alvast verhuizen en wennen aan de nieuwe woonsituatie. Dit is minder stressvol dan een acute verhuizing tijdens een zorgcrisis.
Flexibiliteit
U heeft tijd om de juiste mantelzorgwoning te kiezen, de tuin in te richten, en alles praktisch te regelen.
Legaal en transparant
U houdt zich aan de regels en heeft een officiële vergunning. Geen gedoe achteraf met handhaving.
Hoe helpt GoudStaete bij pré-mantelzorgwoningen?
GoudStaete begeleidt u door het hele proces van een pré-mantelzorgwoning in Veenendaal:
Gratis vergunningscheck
We beoordelen uw perceel en situatie en adviseren of een pré-mantelzorgvergunning haalbaar is.
Begeleiding vergunningsaanvraag
We helpen bij het samenstellen van de aanvraag, inclusief bouwtekeningen en benodigde documenten. We weten precies wat de gemeente Veenendaal wil zien.
Advies over medisch traject
We kunnen u doorverwijzen naar onafhankelijke artsen die ervaring hebben met het opstellen van medische adviezen voor mantelzorg.
Maatwerk ontwerp en bouw
Samen ontwerpen we een woning die past bij de toekomstige zorgsituatie. Toegankelijk, comfortabel en mooi.
Complete ontzorging
Van vergunning tot plaatsing: wij regelen alles. U kunt zich focussen op uw familie.
Overweegt u een pré-mantelzorgwoning in Veenendaal?
Het pré-mantelzorgbeleid van Veenendaal is uniek en biedt u de kans om verantwoord vooruit te plannen. U hoeft niet te wachten tot er een crisis ontstaat, maar kunt nu al voorbereidingen treffen voor toekomstige zorg.
Let wel: het is geen vrijbrief voor een tweede woning. De voorwaarden zijn strikt en de gemeente handhaaft actief. Daarom is het belangrijk dat u goed geïnformeerd bent en correct te werk gaat.
GoudStaete helpt u graag met het hele traject. Van de eerste oriëntatie tot en met de plaatsing. Neem contact op voor een gratis vergunningscheck en ontdek of een pré-mantelzorgwoning voor uw situatie mogelijk is.

